نشان ملی ثبت(رسانه‌های دیجیتال)

مروری بر آلبوم «اسکریابین | آثار پیانویی»

اسکریابین بدون کیفیت تُن‌ها نویسنده: آروین صداقت کیش

آراء منتقدان: 1.9 ( 6 رای)
Scriabin 1

چه چیز بیش از خود نغمه‌ها (تُن‌ها)، کیفیت نغمه‌های تنها، برای اجرای آثار یک «شاعر نغمه‌ها»1 ممکن است اهمیت داشته باشد؟ اولین قطعه از 24 پرلود برای پیانو اپوس 11 (که آهنگساز به پیروی از شوپن ساخته) که شروع می‌شود صدادهی خشک پیانو و کیفیت نغمه‌هایی که علی یگانه استخراج می‌کند (مخصوصاً کمبود تعادل کیفیت بین دست راست و چپ) این اهمیت را به یاد شنونده می‌آورد. اما تنها ویژگی‌های مربوط به صداگیری از ساز و پنجه نیست که توجه را جلب می‌کند بلکه دامنه‌ی دینامیکی نسبتاً محدود (به‌عکس آنچه برای اجرای اسکریابین لازم است) باعث تخت شدن نسبی قطعات می‌شود (جز تا حدودی شماره 20 و 24). مقایسه‌ی روند پرلودها که می‌تواند در شماره‌ی 6 به نوعی اوج دینامیکی برسد با شماره‌ی 2 یا شماره‌ی 10 نجواگونه، کمبود پرسپکتیو را نشان می‌دهد، همین‌طور شماره‌ی 14 که دینامیک مواج یا همان پرسپکتیو دگرگون‌شونده تعیین‌کننده‌ی جمله‌بندی‌اش است. قطعه‌ها در فقدان این ملزومات، گستردگی مؤلفه‌های سازنده، تفکیک خطوط مختلف (مانند شماره‌ی 18 که همین مشکل جمله‌بندی‌اش را از شفافیت انداخته) و درنتیجه بخش بزرگی از لطافت روحانی و کاراکتر عاطفی رازگونه‌شان و شخصیت سبکی‌شان را از دست می‌دهند.

با گذر از چند والس، فانتزی، ماژورکاها و ... آنچه می‌‌شنویم تقریباً همین‌گونه است (گرچه در ماژورکاها به دلیل بافتارشان کم‌تر فرصت خودنمایی می‌یابد) تا به سونات شماره‌ی 7، «مَس سفید»،  برسیم؛ آنجا که یک اثر بزرگ و پیچیده منتظر شنوندگان است. نخست تندای کم و سرعت تکلم شمرده شمرده توجه را جلب می‌کند. اما پس‌ازآن بیش از هر جای دیگری غیاب صدادهی موردنظر آهنگساز را می‌بینیم؛ از همان میزان‌های اول با ظاهر نشدن صدای رازآلود (mystérieusement sonore) نوازنده پیام می‌دهد که مانند قطعات پیشین بخش اعظم ویژگی یک قطعه‌ی اسکریابین به حال خود گذاشته است (و این روش را تا انتها کم‌وبیش ادامه می‌دهد)، با این تفاوت که در این سونات ساختار سرتاسری قطعه تنیده در این ویژگی‌های صدایی است؛ به‌مجرد آن‌که کیفیت نغمه‌ها دگرگون می‌شود یا تعادل دینامیکی تغییر می‌کند جمله‌بندی و فرم در خطر واپاشی قرار می‌گیرد.


1- لقبی که آرتور ایگلفیلد هال در عنوان کتابش «A great Russian tone poet» به اسکریابین داد.

آروین صداقت کیش علی یگانه الکساندر اسکریابین کلاسیکال

برای خرید و دانلود آلبوم اسکریابین | آثار پیانویی به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

03 تیر 1397

ارسال دیدگاه


بالا