نشان ملی ثبت(رسانه‌های دیجیتال)

تگ: امیر بهاری


Bikarane Abrha 1

از آغاز نگفتن و به پایان نرسیدن

نویسنده: امیر بهاری

سنتور در دو دهه‌ی اخیر جایگاه متفاوتی پیدا کرده و در تکنیک نوازندگی رشد قابل توجهی داشته است، اما آن‌چه که عمده‌ی نوازندگان نسل جوان از آن غافل هستند، آهنگ‌سازی و توجه به مسئله‌ی فرم است؛ موضوعی که در مورد آلبوم «بی‌کران ابرها» هم صدق می‌کند.

«بی‌کران ابرها» محصول کوشش جوانی است که تمام تلاش خود را کرده است تا جملاتش را با دقت زیادی اجرا کند، درحالی‌که به نظر می‌رسد مسائل دیگر، چندان اهمیتی نداشته‌اند. ساختار مستقل هر قطعه و ساختار کلی آلبوم دچار نقصان است؛ از این شاخه به آن شاخه پریدن‌ها آنقدر زیاد است که پیدا کردن نظرگاه مؤلف اثر و بررسی رویکردِ شخصی او به مسئله‌ی ساختار، امری محال جلوه می‌کند.

سهیل ملاحسینی متأثر از اردوان کامکار است. اردوان از شاخص‌ترین اعضای خانواده‌ی کامکارهاست و تأثیر بسزایی در نوازندگی سنتور در دو دهه‌ی اخیر داشته است. تأثیر او به‌قدری زیاد است که اغلب سنتورنوازان نسل جوان درگیر تکنیک‌هایش می‌شوند و به دو مشکل عمده به برخورد می‌کنند؛ اول این‌که از او پنجه و فرم مضراب زدن را می‌آموزند، در صورتی‌که مسئله‌ی مهم فرم‌شناسی و اصول آهنگسازی است که در این راه مغفول می‌ماند و دوم این‌که کامکار به جای این‌که برای آنان روزنه‌ای به سنتورنوازان متقدم‌تر باشد حکم اولین و آخرین را دارد. نتیجه این‌که نوازنده اعتماد‌به‌نفس لازم را برای خلق یک اثر پیدا و همه چیز را در نوازندگی خلاصه می‌کند و قافیه را می‌بازد.

در «بی‌کران ابرها»  قطعات، ترکیبی از نغمه‌هایی مَوّاج هستند که می‌توانند در هرکجای این آلبوم قرار بگیرند؛ یعنی حتا آن مُدگردی به شیوه‌ی کلاسیک موسیقی ایرانی هم رخ نمی‌دهد. تکنیکی که وقتی نوازنده استفاده می‌کند، حداقل می‌توان از روی انتخاب پاساژها برای چرخش به مایه‌ای دیگر، قدرت و تبحّر او را ارزیابی کرد.

«بی‌کران ابرها» در دنیایی خیالی در حال گشت‌و‌گذار است و با این‌که جزئیات تکنیکی را دقیق و شُسته‌‌رُفته اجرا می‌کند، اما جهان اثر، دچار فقدانی است که یافتن «مسیر» در آن را عملاً غیرممکن می‌سازد؛ مسیری که ساختار و جهان فکری مؤلف را برای مخاطب تبیین کند.

برای خرید و دانلود آلبوم بی‌کران ابرها به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 0 ( 0 رای)
25 شهریور 1398
Arashe Kamangir 1

راه‌ها چشم‌انتظارِ کاروانی با صدای زنگ

نویسنده: امیر بهاری

آلبوم «آرش کمانگیر» روایتی صوتی از منظومه‌ی مشهور سیاوش کسرایی است و چیزی بیش از این هم نیست. مؤلفش به قدری مقهور این شعر بلندِ حماسی است که موسیقی این اثر تنها به پس‌زمنیه و همراهی برای دقیق به گوش رسیدنِ شعر بدل شده است، که البته این به‌خودیِ‌خود خصیصه‌ای منفی محسوب نمی‌شود. موسیقی فراز و فرودهایی دارد و سعی شده با تنظیم اثر برای سازهایی زهی، اثر شکل طراحی‌شده‌ای به خود بگیرد، اما کلام در این اثر آنچنان محوریت دارد که این تلاش‌های آهنگ‌سازانه چندان توفیقی پیدا نمی‌کنند.

آرش کمانگیر یک شعر بلند است، از آن اشعاری که «غرور ملی» را برمی‌انگیزد و همین انگیزه‌ای مي‌شود برای اهتمام مؤلفان این اثر برای بیان غرورانگیز این تأثیرات؛ چنان‌که خوانش حماسی-نمایشیِ قطب‌الدین صادقی در مَسند راوی، از معدود وجوه قابل دفاع اثر شده است.

شهرام ناظری فرازهایی از شعر را آوازی می‌خواند و در قطعه‌ی پایانی هم بخشی‌ را دکلمه می‌کند، که با توجه به بیان شیوا و تسلط صادقی به اجرا، دکلمه‌ی ناظری دیگر دلیل موجهی ندارد، چرا که مخاطب اثر با قیاس ناخودآگاه خوانش ناظری و صادقی به نتیجه‌ای می‌رسد که چندان به سود ناظری نیست.

شهرام ناظری در این سال‌ها از دوران اوج خود فاصله گرفته و به رغم آن‌که کلیشه‌ای مناسب برای اجرای آثار حماسی است، اما با این اثر مواجهه‌ي موفقی ندارد. در قطعه‌ی «امید» ناظری این سطر را در اوج می‌خواند: «ستیغ سربلند کوه مأوایم/ به چشم آفتاب تازه‌رس جایم» و بعد فرود می‌آید که: «مرا تیر است آتش پر/ مرا باد است فرمانبر/ ولیکن چاره را امروز روز پهلوانی نیست» چرا این انتخاب برای اوج؟ آن هم وقتی در ادامه شاعر می‌گوید: «که آرش جان خود در تیر خواهد کرد»؛ جایی‌که قرار است شعر تازه به اوج خود برسد.

فرهنگ غالب بر این اثر، فرهنگِ آهنگ‌سازی برای «کتاب صوتی» است؛ یعنی بناست موسیقی باشد، ولی مزاحمتی برای متن ایجاد نکند. علاقه‌ی افراط‌کارانه به هر متنی حق آهنگ‌ساز/ مؤلف است اما شاید بهتر باشد برای شروع کار از زیر سلطه‌ی تاریخی متن‌ها رها شویم و خود را تسلیم بلامنازع آن‌ها ندانیم، تا جا برای احداث بناهای نو بر مبنای زیبایی‌شناسی شخصی‌مان باز کرده باشیم.

برای خرید و دانلود آلبوم آرش کمانگیر به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 0 ( 0 رای)
16 شهریور 1398
Piano With Rose 1

سَبُکیِ تحمّل‌ناپذیرِ شانزده دقیقه‌‌‌ای

نویسنده: امیر بهاری

سوالی مهم در مورد وضعیت انتشار موسیقی در ایران بی‌پاسخ مانده است ؛ آیا داشتن امکاناتی مانند یک پیانو همراه مقداری استعداد، دلیلی کافی برای تولید و انتشار یک آلبوم موسیقی است؟

۱۶ دقیقه پیانو به شکل یک آلبوم منتشر شده است. آلبومی که حتا در همین زمان بسیار کم هم از انسجام بهره‌ای نبرده است؛ هرچند عدم انسجام، کم‌اهمیت‌ترین معضل آلبوم است؛ از ضعف در تکنیک نوازندگی گرفته تا فرم کلی اثر و ساختار قطعات، آن‌قدر شاخص و واضح است که بحث درباره‌ی آلبوم را منتفی می‌کند.

قطعات با رویکرد تولید آلبومی در سبک «موسیقی سبُک» (سَبُک معادل Light) تولید شده‌اند، اما واقعاً سَبُک و سطحی از آب درآمده‌اند و این سَبُک بودن ربطی به آن سَبُکِ سَبْکی ندارد*. درست که در ایران موسیقی‌دانانی مانند ریچارد کلایدرمن، کِنی جی و ... از جانب اهل نظر تخطئه می‌شوند، اما آن‌ها دست‌کم با توانایی تکنیکی مناسب، در کارشان موفق‌اند؛ این حد از آشفتگی، چه در ساختار، چه در اجرا و چه حتا در شکل کلی ارائه‌ی اثر (به طرح روی جلد و اسم آلبوم دقت کنید) نشان از  اعتماد به نفس کاذب جوانی علاقمند به موسیقی می‌دهد که هرچند بی‌استعداد نیست ولی هنوز برای ارائه‌، راه درازی پیشِ رو دارد.

در حاشیه‌ی انتشار این آلبوم، بد نیست تقدیر کنیم از  دفتر موسیقی که در مقابل چنین آلبوم‌هایی آزاداندیش است و انتخاب را به مخاطب وامی‌گذارد. این حق مردم است که خودشان هرچه را دوست دارند برای شنیدن انتخاب کنند، اما معلوم نیست چرا آزاداندیشی‌شان، درباره‌ی موسیقی‌های تفکربرانگیز صدق نمی‌کند و چرا در برابر آلبوم‌های برازنده و خلاقانه‌ که حتا گاهی آهنگسازان‌شان خارج از ایران هم مورد احترام هستند، شورای بررسی، چنان سخت‌گیر می‌شود که کشیدن موی سپید از عمق ماست را بر خود واجب می‌داند. در ازای انتشار ده‌ها عنوان آلبوم دم‌دستی و سطحی، چه آثار - به قول خودشان- فاخری که در دفتر موسیقی معطل مانده است یا گرد فراموشی، از یادشان برده است. و این تناقضی است که رنج شنیدن آلبوم‌هایی مثل «پیانو با گل رُز» را بیشتر می‌کند.


*‌ Light Music  یک Style  است در موسیقی.

برای خرید و دانلود آلبوم پیانو با گل رُز به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1 ( 2 رای)
22 مرداد 1398
Reverse Silence 1

کامیابی با کسب‌وکارِ فانکی

نویسنده: امیر بهاری

موسیقی فانک(Funk Music) با گرایش‌های مختلف (راک، بلوز، جَز و ...) در ایران بسیار محبوب است و  این موضوع  سابقه‌ی طولانی دارد؛ ساخته‌های آندرانیک برای برخی ستاره‌های موفق پاپ اوایل دهه ۱۳۵۰ را مرور کنید. در سال‌های اخیر که امکانات ارتباطی رشد قابل توجهی داشته، توقع می‌رفت که آثار این ٰژانر  در ایران هم رشد قابل توجهی داشته باشد ولی اینگونه نشد. تریوی جوان «خردل» از مشهد، از خراسانِ خروشانِ از موسیقی یک آلبوم فانک٬ که گاهی به سمت راک می‌لغزد و گاهی به سمت جَز می‌رود تولید کرده است که واجد استانداردهای قابل توجهی در این سبک است.

همان چند ثانیه‌ی اول آلبوم که  گیتار الکتریک «ریفِ» فانکی می‌نوازد و گیتاربیس با افکت آشنای این سبک مکملش می‌شود و درامز با جزئیات قابل توجهی از شکل نوازندگی در این سبک همراه این دو؛ تریوی خردل میخ خود را به عنوان تشکُّل سه نوازنده‌ی حرفه‌ایِ‌ جوان می‌کوبد. حالا می‌ماند امری مهم‌تر؛ ایا این تریو به اندازه‌ی کافی در آهنگسازی هم موفق بوده‌اند؟

افتادن به ورطه‌ی تکرار در این جنس موسیقی یکی از آسیب‌های جدی است. دور نگه داشتن آلبوم از این آسیب به واسطه‌ی  عناصر آشنا و محدودِ سبکی کار دشواری است. تریوی خردل در آلبوم «سکوت واژگون» با دقت بسیاری برای هر قطعه موتیف‌های متنوع و ریف‌های مختلفی ساخته است و گیتار هم در ملودی پردازی متنوع و موفق عمل کرده است. در اغلب قطعات این تنوع پیش برنده است و آلبوم را از آسیب تکرار تا حدود زیادی دور نگه می‌دارد اما نکته‌ی مهم این است؛ آلبوم بدون کلام است و این به خودی خود، کار را سخت‌تر کرده است شاید اگر کار کمی موجزتر بود، رخوتناک به انتها نمی‌رسید. جدای از این نکته ، با توجه به جنس موسیقی، پالایش صوتی انجام شده در کنار تنظیم و آهنگسازی، موفق است و این را باید به فال نیک گرفت که امروز مشهد صاحب استودیوها، صدابرداران و هنرمندانی است که فارغ از آنچه در پایتخت می‌گذرد با استاندارد قابل توجهی (و در مواردی بهتر از پایتخت) مشغول به فعالیت هستند.

برای خرید و دانلود آلبوم سکوت واژگون به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 2.4 ( 4 رای)
14 مرداد 1398
Niyayesh 1

گرفتار تکرار

نویسنده: امیر بهاری

«نیایش» به آهنگسازی و اجرای بردیا صدرنوری آلبوم تک نوازی پیانویی است که با رویکرد نیایش و مناجات ساخته و پرداخته شده است. پیانو  لهجه‌ی ایرانی دارد و برخی جاها گذرِ نه چندان کوتاهی به موسیقی ایرانی دارد اما نه جمله‌ی بداهه پردازانه‌ی به خصوصی در آن نواخته می‌شود و نه ظاهراً بنا بوده است که با آهنگسازی منسجمی مواجه شویم. در واقع کامل‎ترین تعریف درباره‌ی آلبوم این است که یک ناشر یا سرمایه‌گذار (مدیر نشر) خودش نواخته و خودش منتشر کرده است.

آلبوم با متن لایتچسبکی به معبودی فرازمینی منگنه شده اما موسیقی نای برخاستن از زمین و به سوی معبود رفتن را ندارد، همین حوالی می‌چرخد و به دور از افق‌های دور جمله‌های متقارن دم دستی بسیار آشنا را پشت هم می‌کند. و اگر کسی تحت تأثیر ادعای متن قرار بگیرد و بخواهد خام به آرامش رسیدن با آن شود، زیاده گویی قطعه‌ها اوقات حس و حال عرفانی‌اش را خراب می‌کند؛ گاهی تریوله‌ها آن‌قدر زیاد می‌شوند که بخش عمده‌ی یک قطعه را اشغال می‌کنند. آلبوم مثل خیابانی طولانی است با آسفالتی فرسوده که پر است از دست‌انداز و چاله؛ مدام تریوله پشت تریوله.

آلبوم هفت قطعه دارد و از این ۷ قطعه، ۵ قطعه‌ مقدمه گون و فضاسازند. به یکباره قطعه‌ی ۶ ریتمیک می‌شود .حضور چنین فضایی در یک ششم پایانی آلبوم دلیل روشنی ندارد و تناسب کلی آلبوم را بر هم زده است.

«نیایش» آلبومی شخصی و از سر بی دغدغه‌گی است، یک زورآزمایی شکست‌خورده که ناشر با هدف موسیقایی آن را منتشر نکرده است. آلبومی که یکنواخت صدا می‌دهد  و واجد نکته‌ای برای شنونده نیست؛ یک پیانوی پاپ که در کنار آثار با کلام جریان موسیقی پاپ تهرانجلسی توجیه پیدا می‌کرد.

برای خرید و دانلود آلبوم نیایش به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1 ( 5 رای)
18 تیر 1398
Namak II 1

وقتی ترانه‌های محلی کت‌شلوار پوشیدند

نویسنده: امیر بهاری

«نمک ۲» مانند آلبوم قبلی‌ گروه آدمک، «نمک» کاری است در بازتولید موسیقی اقوام ایران برای کودکان، نیتی که به بار نمی‌نشیند. ساده‌ دیدن موسیقی آذری، گیلکی، بلوچی و ... در یک مجموعه‌ی ۱۰ قطعه‌ای تقلیل دادن فرهنگ‌های موسیقایی گسترده و پیچیده‌ای است به قطعات دو، سه دقیقه‌ای. درحالی که این ترانه‌ها منشأ کودکانه ندارند، و در این روایت هم محتوای عاشقانه یا جدی آنها سرجای خود باقی مانده است. 

اگر بنا بود  این ترانه‌ها تاثیری بر کودکان بگذارند و جایگزینی برای موسیقی‌ای باشند که از فرهنگ‌های مختلف به کودکان‌مان هجوم آورده‌اند بهتر بود «نمک ۲» این دو ویژگی را داشته باشد؛ یکی سرخوشی، و دیگری اجرای موزیکال (گروهی، هم‌زمان و غیر مترونومیک). «اُستیناتو»  در این موسیقی کارکردی معکوس پیدا کرده است؛ جای آنکه  تکرارها باعث شوند تا ملودی در ذهن باقی بماند بیشتر باعث انسجامی خشک و بی‌روح شده است. اگرموسیقی نواحی ایران را به انسانی تعبیر کنیم که لباسی رنگارنگ تن کرده و حرکات و شیطنت‌هایش قابل پیش بینی نیست؛ در «نمک ۲»  و حتی «نمکِ» اول به معلمی جدی، عصا قورت داده با کت شلواری یک رنگ  که کمی هم افسرده است، شباهت پیدا کرده است. به نظر می‌آید دوستان «آدمک» حداقل در این پروژه یک نکته‌ی مهم درباره‌ی متد اُرف شول-ورک را نادیده گرفته‌اند: اینکه ریتم، فواصل و در نهایت بستر موسیقی بومی کشورهای اروپایی همانی است که از زمان کنستانتین تا امروز یعنی بیش از ۱۶ قرن بستر موسیقی کلاسیک اروپا بوده است. در صورتی که چنین نسبتی میان موسیقی نواحی مختلف ایران، موسیقی دستگاهی و موسیقی اروپایی صادق نیست.

در «نمک ۲»  کودک، روایت دختری را که از چشمان خمارش اشک می‌بارد و پسری که با شیرین زبانی از راه به در شده را به زبان آذری می‌شنود، به گیلکی می‌شنود که کسی دلباخته «رعنا»ست ولی رعنا با «کرد آقا جان» نامزد کرده، از آن طرف هم گروهی خواننده دارند با تذکر اینکه وقت کار است گیاهی را از خاک بیرون می‌کشند و ... درست که این ترانه‌ها جایگاه قابل‌توجهی در موسیقی اقوام دارند ولی آیا با این پی‌رنگ‌ها مناسب کودکان هم هستند؟

برای خرید و دانلود آلبوم نمک ۲ به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.8 ( 6 رای)
10 تیر 1398
bad boro2

بند بازیِ دو نفره

نویسنده: امیر بهاری

«بعد برو» دوئت ماکان اشگواری و امیر صارمی را می‌توان به نوعی جلد دوم آلبوم «دور» تلقی کرد. یک دوئت «گیتار و آواز»ِ رمانتیک که خارج از جریان اصلی موسیقی با کلام ایران قرار می‌گیرد. موسیقی به نسبت قابل قبولی که البته بیم  سقوط در ورطه‌ی تکرار هم در آن مطرح است.

دوئت ماکان اشگواری و امیر صارمی از خلوت بودن فضا نمی‌هراسد و از اینکه درک نشود هم واهمه‌ای ندارد اما این جسارت به همان اندازه که خوب است باعث می‌شود روی مرز باریکی بین سانتیمانتالیسم کلیشه‌ای و رمانس جدیِ شخصی حرکت کند و گاهی به آن سو بلغزد.

شکل خاص ترانه‌سرایی و ساختن ترانه بر اساس اشعار کلاسیک ایرانی در این آلبوم از ویژگی‌های مهم آن محسوب می‌شود. در برخی کارها غزلی از حافظ یا ابیاتی از باباطاهر و ... دستمایه بوده اما تنها عباراتی از آن استخراج شده است تا به زندگی و روحیات امروز ما نزدیک باشد. در ترانه‌های دیگر هم اشگواری سعی کرده تا با استفاده از عباراتی  که از کلمات و ترکیب‌هایی روزمره منتج شده‌اند، فضایی صمیمی در آلبوم خلق کند.  گاهی مواقع این تلقی به وجود می‌آید که در مورد برخی ترانه‌ها عمداً آهنگسازی خاصی صورت نگرفته است تا کلام به بیان گفتار عادی روزمره نزدیک بماند. اما حتا اگر چنین قصدی در میان بوده، آلبوم از آسیب آن دور نمانده است در واقع شاید وقتی کلام در فرم به چنین سمتی حرکت می‌کند، نیاز است که موسیقی تمام و کمال باشد.

«دور»، آلبوم اول این دوئت، از حضور هنرمندان شاخص بسیاری (کریستف رضاعی، بردیا کیارس و ...) بهره برده بود و  بستر موسیقایی آن پیچیده‌تر (نه لزوما بهتر) ولی در عین حال در قیاس با آلبوم دوم منسجم‌تر بود. «بعد برو» یکدست است، حاشیه روی ندارد، جسارت بیشتری دارد و  تمیز اجرا شده و برخلاف «دور» خیلی شخصی و مستقل تولید و منتشر شده است اما با این همه دوئتِ ماکان اشگواری و امیر صارمی در معرض تکرار ایده‌هاست و شاید راهی که در پیش گرفته‌ به جلد سومی از «دور» بیانجامد که ضریب خطای بالایی از تکرار دارد.

برای خرید و دانلود آلبوم بعد برو به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.9 ( 6 رای)
02 تیر 1398
بالا