نشان ملی ثبت(رسانه‌های دیجیتال)

تگ: امیر بهاری


hamze sia2

روایت هزار ساله و پی‌رنگ پُست مدرن

نویسنده: امیر بهاری

ارائه‌ی هنرمندانه و جسورانه‌ی یک روایت کهن، از عالی‌ترین شمایل حفظ سنت‌هاست که در عین بدعت، ریشه‌های اصیل و کهنی دارد. این شکل ارائه آنقدر وام‌دار سنت است که عمیقا سندیت دارد و در عین حال از منظر زیبایی‌شناسی هم صاحب نظرگاهی امروزین است. «حمزه سیا» اثر حمزه مقدم چنین روایتی از موسیقی جنوب و به‌خصوص بوشهر است.

اگر حتی فقط روایت‌های معاصر (شنبه‌زاده، حبیب مفتاح، محسن شریفیان و ...) فرهنگ و موسیقی بوشهر را شنیده باشید، سویه‌های اصیلِ روایت‌ها به قدری برجسته و واضح بودند که فضاهای کهن و اصیل این موسیقی را به شما معرفی کرده باشند. «حمزه سیا» در قالب آن فضاهای اصیل جای می‌گیرد اما از بیرون ماحصل دهه‌ی دوم قرن بیست و یکم و است با ملزومات زیبایی شناسانه‌ی این دوران و از درون چنان به سنت‌ها تنیده است که  شما را به تاریخ بسیار دوری می‌برد. این تناقضِ زیرکانه به واسطه‌ی یک راوی آگاه به آن فرهنگ، آن موسیقی و آن سنت، در لایه‌های زیرین پنهان شده، ساختار آلبوم را هدایت می‌کند و مخاطب امروز را به این اثر گره می‌زند. مخاطبِ سخت گیری که حداقل توقع‌اش از اثر هنری، فرم و ساختاری منسجم است. آلبوم شروع، میان، اوج و پایان دارد. تقریبا به همان شکلی که آلبوم‌های موضوعی (کانسپت آلبوم، آلبوم‌های روایتگر مثل «نیمه‌ی پنهان ماه»ِ پینک فلوید) دارند و این طراحی به گونه‌ای است که در آن، لحن و فرهنگ این موسیقی از دست نمی‌رود.

اما چیزی که به این آلبوم کمی آسیب زده است نوع پالایش صوتی (میکس و مسترینگ) آن است. به دلیل سخت و ناشناخته بودن این جنس موسیقی میکس آن هم به نوعی کار تجربی بوده ولی می‌شد این تجربه را همسوتر با آن جنس موسیقی به انجام رساند.

آنچه ما از موسیقی اقوام مختلف ایرانی دیدیم اغلب یا روایات اصیل بریده بریده‌ای بودند که توسط محققان ثبت و ضبط شدند و یا تجربه‌های امروزی که با الهام و با استفاده از آن موسیقی‌ها و سازها در بستری تغییر یافته انجام شده است. «حمزه سیا» یک آلبوم با نظرگاه زیباشناسانه امروزین به روایت یک راوی اصیل است در حالی که بستر(کانتکست) موسیقی تغییر نکرده  و این دستاورد مهمی برای موسیقی امروز ماست.

برای خرید و دانلود آلبوم حمزه سیا به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 0 ( 0 رای)
09 اردیبهشت 1398
Abiye Door 1

تغزلِ آخرالزمانی

نویسنده: امیر بهاری

«آبی دور» ، آلبوم الکترو آکوستیکی که ماحصل فعالیت مشترک یک هنرمند تازه به میدان آمده (فریدون بهرامی) و یک سولیست جوان ولی متبحر (آتنا اشتیاقی) تجربه‌ای خارج از بستر (کانتکست) موسیقی الکترونیک ایران محسوب می‌شود. نه هنرمندانش در دل این جریان حضور داشته‌اند و نه آن زیبایی‌شناسی مدنظرشان دخلی به رخدادهای قالب این ژانر در ایران دارد و شاید گیرایی و تاثیرگذاری «آبی دور» به همین خاطر باشد. 

«آبی دور» نه مجذوب موسیقی امبینت و مقهور نام‌دارانی چون «برایان انو»ست و نه در فضاها(استایل‌ها)ی «نویز» و «دُرون» قرار می‌گیرد که شاید به دلیل سهل و ممتنع‌ بودن عناصر سبکی‌شان، ساب‌ژانرهای(زیرشاخه‌های سبکی) محبوب هنرمندان فعال ایرانی هستند. این آلبوم بیش از هر چیزی وام دار فرم و ساختار در مفهوم کلاسیک موسیقی الکترونیک است اما به دلیل نگاهی امروزین به فرم و استفاده هوشمندانه از آنچه ابزار و ادوات این موسیقی در اختیار اهلش می‌گذارد، بدل به یک استثنای شنیدنی در موسیقی ایران شده است.

شخصیت نوازندگی آتنا اشتیاقی که تجربه‌ی اجرای طیف گسترده‌ای از آثار کلاسیک تا معاصر را دارد ، در این آلبوم متفاوت است. اشتیاقی از ارائه‌ی نغمه  یا موسیقی در مفهوم کلاسیکش با ویولنسل عبور کرده و احتمالا با همراهی فریدون بهرامی تلاش کرده است تا با ویولنسل به مثابه‌ی ابزاری برای تولید «صدا»ی مناسب در دل این فرم برخورد کند. و در این گذار، ویولنسل صدای کهن و اساطیری‌اش را در فضایی آخرالزمانی به نحوی دیگر باز تولید کرده است.

فریدون بهرامی آهنگساز و صداپرداز این آلبوم با دقت از آنچه امکانات موسیقی الکترونیک در اختیارش می‌گذارد بهره برده و با هوشمندی فضایی مغموم ، بیمار و سیاه را توصیف کرده است (که بی ربط به روزگار ما نیست) تا فحوای مغفول دنیای وصف شده را روایت کند، پیامی که  ویولنسل قرائت می‌کند؛ آزادی، عشق، عاطفه یا هر چه که از مشتقات این مفاهیم است.

ناگفته نماند که دقت در پردازش این آلبوم تنه به محافظه‌کاری هم می‌زند. وقتی آلبوم به پایان می‌رسد حسرت یک قطعه جسورانه‌تر که در پتانیسل این دوئت هست، حس می‌شود. البته این بحثی دو جانبه است شاید همین دقتِ محافظه‌کارانه منجر به تولید محصولی قابل دفاع در موسیقی ایران شده است.

امیر بهاری آتنا اشتیاقی فریدون بهرامی آبی دور

برای خرید و دانلود آلبوم آبی دور به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.5 ( 4 رای)
25 فروردین 1398
55Th Street 00

بازی کوچک با سازِ کوچک

نویسنده: امیر بهاری

وقتی کسی با آموخته‌هایی متوسط به واسطه‌ی وضعیت ناهنجار بازار موسیقی بیاید و با ساز هارمونیکا یک آلبوم بازنوازی (شانزه‌لیزه) منتشر کند و داوران کم‌سواد (حداقل در قِبال ساز هارمونیکا و اصول موسیقی پاپ) لوح تقدیر جایزه‌ی باربد در شاخه‌ی موسیقی پاپ بدون کلام را به او تقدیم کنند ماحصلی جز این ندارد؛ تولید یک آلبوم دیگر بر همان منوال.

آلبومی با محوریت هارمونیکا (ساز‌دهنی) که بخش عمده‌ی آن بازنوازی (کاور) است، به دو دلیل در همان بدو امر راه سختی انتخاب کرده است؛ اول اینکه هارمونیکا سازی محدود است و در قالبِ سازِ اصلی پیش برنده‌ی ملودی‌ها، کار را سخت می‌کند و توانایی حرفه‌ای می‌طلبد و دوم اینکه بازنوازی به نیت کار هنرمندانه، به ذات، پیچیدگی‌ها و دشواری‌هایی دارد. در آلبوم «خیابان پنجاه و پنجم» نه نوازنده آنقدر قدرتمند است که با سازی مثل هارمونیکا مخاطب را به حظ و لذت برساند و نه بازنوازی‌ها با تفاسیری بدیع نواخته شده‌اند تا آلبوم جایگاهی هنرمندانه پیدا کند.

ارزان بودن هارمونیکا مهم‌ترین دلیل مطرح شدن این ساز در بستر موسیقی بلوز بود، جایی که شکوفا شد. سیاه‌پوستانی که در نیمه‌ی اول قرن بیستم شرایط به سامانی نداشتند می‌توانستد این ساز خیلی ارزان (حدود ده سنت) را تهیه کنند. بعدها کمی ماجرا تغییر کرد و در موسیقی جز و موسیقی‌های امروزی هم جایگاهی برای خود دست و پا کرد. به واسطه‌ی محدودیت‌های فنی و فیزیکی کسانی که نوازندگانی شاخص برای این ساز محسوب می‌شوند، کاری کرده‌اند کارستان که تا به اینجا رسیده‌اند؛ توتس تیلمن (Toots Thielemans)، جیمز کاتن، لیتل والتر، جان پوپر و .... برای انجام چنین کاری به ادراکی فراتر از آنچه در این آلبوم حس می‌شود، نیاز است.

آلبوم هارمونیکا محورِ «خیابان پنجاه و پنجم» در بهترین حالت ممکن آلبومی در سَبک موسیقی سبُک (لایت میوزیک) است البته  به دلیل وجود صداهای اضافه و نامانوس  - مثل صدای دیستورت (غیرطبیعی) گیتار الکتریک یا حضور مزاحم درامز در برخی جاها، حتی در این سبک هم آلبوم موفقی محسوب نمی‌شود.

هارمونیکا امیر بهاری خیابان پنجاه و پنجم آزاده مهدوی آزاد

برای خرید و دانلود آلبوم خیابان پنجاه و پنجم به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.3 ( 5 رای)
18 فروردین 1398
Gooshehaye Zaman 1

رو به آینده

نویسنده: امیر بهاری

«گوشه‌های زمان» تلاشی قابل تامل برای خلق در ساختاری متفاوت از رپرتوار آشنای موسیقی ردیف دستگاهی است که در عین حال به درونمایه این سنت هم پایبند می‌ماند.

گوشه‌های زمان شروع خوب و نامتعارفی دارد. فضایی می‌سازد و در دل این فضا به جای ملودی‌پردازی‌های آشنا در موسیقی ایرانی سعی می‌کند با ساختن و پرداختن ادوار ریتمیک متنوع مسیر جذابی را برای کلیت آلبوم طراحی کند ولی درست در جایی که آلبوم می‌توانست یک نقطه‌ی عزیمت اصیل و شخصی برای خود رقم بزند -ساختار کلی را با جذابیت معرفی و مابقی آلبوم را بر این ساختار بنا کند- به بازخوانی ملودی مشهور «نوایی» می‌پردازد. هرچند که تفسیر مازیار کنعانی و هم‌نوازانش از این قطعه سطحی و دم دستی نیست اما این ملودی آنقدر در جاهای مختلف تکرار شده و آنقدر آشنا و نوستالژیک است که عملا حرکت آلبوم در لایه‌های زیرین را مختل می‌کند و به نوعی بیراهه رفتن از مسیر اصلی است.   

«گوشه‌های زمان» حس و حال موسیقی ایرانی را حفظ می‌کند ولی در عین حال ساختار پر فراز و نشیبی را می‌رود که در برخی مواقع چندان هم ردیفی صدا نمی‌دهد و در این جنس از موسیقی چندان متعارف نیست. نقطه‌ی قوت آلبوم توجه ویژه به مسئله آهنگسازی و طراحی دورهای ریتمیکی است که در ساختن لحن آلبوم تاثیر زیادی دارند. جسارت اجرای پاساژ‌های پی در پی، تکرار هوشمدانه برخی موتیف‌ها که طعنه به موسیقی مینی‌مال هم می‌زند و همراهی آهنگسازی شده‌ی سه‌تار و عود که گاهی عود میان دار است و سه‌تار همراهی‌اش می‌کند و گاهی اوقات هم بلعکس، از جمله محسنات آلبوم هستند.

آلبوم به جهتی می‌رود که دچار خودنمایی‌ در زمینه نوازندگی نشود و یک ساختار منسجم را تداعی کند ولی در یک سوم پایانی، به سراشیبی تکرار می‌افتد و چند قطعه آخر اینگونه به نظر می‌آید که تنها واریاسیون‌هایی بر قطعات پیشین هستند ولی در مجموع «گوشه‌های زمان» یک شروع امیدوار کننده برای مازیار کنعانی است، آلبومی که کنجکاوی برای تجربه‌های بعدی را بر می‌انگیزد.

گوشه های زمان مازیار کنعانی دو نوازی امیر بهاری

برای خرید و دانلود آلبوم گوشه‌های زمان به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 2.2 ( 7 رای)
13 اسفند 1397
A Waltz For Janan 1

رقص اندوهگین

نویسنده: امیر بهاری

«والسی برای جانان» از آن دست آلبوم‌هایی است که به نسبت، استاندارد تولید شده است اما به لحاظ سبکی تکلیف روشنی ندارد و معلوم نیست کدام گروه مخاطب را در نظر گرفته است.

«والسی برای جانان» از یک طرف آلبوم موسیقی «سبُک» نه به معنای ارزشی بلکه به معنای سَبکی است اما نوع نوازندگی و گاهی مسیری که ملودی‌های اصلی (اغلب با ویولن) طی می‌کنند چندان مسیر راحتی نیست تا به عنوان یک آلبوم سبُک (light music) آن را بپذیریم (حضور جمعی از شاخص‌ترین نوازندگان ایرانی هم این گمان را قوت می‌بخشد) و اگر بنا باشد یک تجربه‌ی جدی در آهنگسازی باشد، وجود این همه صدا و شلوغی که اغلب کلیشه‌ای استفاده شده‌اند چه علتی می‌تواند داشته باشد؟

ارکستراسیون و بافت آلبوم کلیشه‌ی آلبوم‌های سبُک را دارد ولی به علت نامشخص بودن رویکرد پدید‌آورنده و موسیقی‌اش نمی‌توانیم  این ویژگی را منفی یا حتی مثبت ارزیابی کنیم.
در بخش‌هایی از آلبوم به‌خصوص خط ملودی‌هایی که برای ویولن نوشته شده، پیچیده است و نوازنده خوب از پس اجرای آنها برآمده اما نوع ارکستراسیون، تنظیم‌ها و حتی مدولاسیون‌ها، کلیشه‌ای و ساده هستند و چندان سنخیتی با آن فضای تلخ و گاه سیاه آلبوم ندارند. آلبوم گاهی شبیه به آثار انیو موریکونه پیش می‌رود و گاهی به شکل آثار بی‌کلام بعد از انقلابِ آهنگسازانی مثل چشم آذر و لاچینی بدل می‌شود ولی در نهایت نه آن موسیقی سبُکی است که مخاطب حین مطالعه و انجام کاری یا نوشیدن قهوه گوش کند و نه به قدر لازم از منظر شیوه و نوع جایگاه خودش را روشن می‌کند که در فرم و ساختار دیگری آن را بپذیریم.

امیر عظیمی والسی برای جانان امیر بهاری ویولن پاپ موسیقی مردم پسند

برای خرید و دانلود آلبوم والسی برای جانان به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.3 ( 8 رای)
10 بهمن 1397
Yad Haye Parakandeh 1

نویزی که غزل می‌خواند

نویسنده: امیر بهاری

آلبوم «یادهای پراکنده» از همان نقطه‌ی قوتش لطمه می‌خورد؛ از ارجاعاتش به سنتی که پیشنیه‌ی موسیقایی صبا علیزاده است.

فرزند بدون حاشیه‌ی حسین علیزاده اولین اثر شخصی خود را در سبک الکترونیک در دنیای ظاهرا بسیار دور از  ردیف منتشر کرده است. شناخت او از ردیف و شناخت او از هارمونی و دیگر ملزومات علمِ موسیقی باعث شده تا کاری درخور جریان موسیقی الکترونیک ایران منتشر کند ولی وام‌گرفتن از موسیقی ایرانی و ساز کمانچه که می‌توانست سطح هنری کار را بالا ببرد در قطعاتی مثل «خاطرات پراکنده» و «سلام بر خاک»، به دلیل افراط مولف، آلبوم را از فضای سبکی خود که در آغاز تعریف می‌کند، دور می‌کند و متاسفانه باعث به سطح آمدن آن دیدگاه جذاب زیباشناسانه می‌شود.

آنچه صبا علیزاده با این آلبوم به ما می‌گوید و حتی با جملاتی در نشست رونمایی آلبوم هم گفته بود الهام از سنت‌هایی است که صبا آموخته و با آنها رشد کرده است. در بخش عمده‌ی آلبوم این الهامات به لایه‌های زیرین رفته است که شاید مخاطب ناآشنا به سختی بتواند منظر زیبایی شناسانه‌ی آن را درک کند. اما  اثر از جایی دچار خسران می‌شود که مولف می‌خواهد به مخاطبش ثابت کند نظرگاهش ریشه در موسیقی کلاسیک ایرانی دارد. این اصرار و پر رنگ شدن کمانچه باعث می‌شود آلبوم دوپاره شود و آن شروع موفق با نوای کمانچه که با اصوات الکترونیک در هم تنیده شدند، به این شکل ادامه پیدا نمی‌کند و کمانچه همان شخصیتی را پیدا می‌کند که سازها در موسیقی ردیفی دارند. در واقع کمانچه به قلب موسیقی الکترونیک آمده و توان جاری شدن به شریان این موسیقی را دارد ولی انگار شخصیت تازه‌اش در «یادهای پراکنده» را تاب نمی‌آورد.

البته اگر رویکرد صبا عیلزاده را برخوردی ساختارشکنانه با موسیقی الکترونیک بدانیم که در تلاش است ژانر را از تعاریف پیشین خود تهی کند، بحث‌هایی که پیش‌تر گفته شد رنگ می‌بازد اما هر چه که هست حداقل تصور نگارنده از نوع آغاز و بسط و گسترش موسیقی در آلبوم این بود که کمانچه بناست رخ دیگری از خود نشان دهد و بیش از آنچه می‌شنویم هنجارگریزی کند و آلبوم را در جایگاه یک تجربه بدیع موفق بنشاند.

امیر بهاری کارگاه نوفه صبا علیزاده موسیقی الکترونیک یادهای پراکنده

برای خرید و دانلود آلبوم یادهای پراکنده به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.9 ( 7 رای)
10 دی 1397
Tehran 3

هیپ هاپِ نامحسوس

نویسنده: امیر بهاری

دو موضوع بحث‌برانگیز در مورد آلبوم «هشتگ تهران» وجود دارد: اول اینکه تلاش شده تا یک آلبوم سر و شکل دارِ موضوعی باشد و دوم اینکه به شکل نامحسوسی بر اساس الگوهای ساختاری موسیقی رپ و هیپ‌هاپ در آن بیت (Beat) سازی شده است.

ممنوعیت موسیقی رپ و هیپ‌هاپ در فضای رسمی که دلایلی غیر موسیقایی دارد، ترسی همگانی را در فضای حرفه‌ای نسبت به این نوع موسیقی به وجود آورده است. (البته که رپرها و مخاطبان‌شان در فضای غیر رسمی فعالیت می‌کنند) و ناخواسته بسیاری از آهنگسازان باب این سبک را به روی خود بسته‌اند. ویژگی مهم «هشتگ تهران» وارد شدن نامحسوس و هوشمندانه به دنیای این نوع موسیقی است.

محمدرضا اصغری و مازیار خواجیان در اولین تجربه دونفره‌شان «هشتگ تهران» را کار کرده‌اند که در مسیر موسیقی آلترنیتو ایران به نسبت کار مهمی است. مهم از این منظر که آنها در جریانی که بیشتر تولیدش بر مبنای موسیقی راک و الکترونیک است سعی کردند با استفاده از فرم آهنگسازی (بیت سازی) در موسقی هیپ‌هاپ با ترفند آوازی‌تر کردن ترانه (لیریک) کاری منسجم ارائه کنند. یعنی اگر بنا باشد به لحاظ سبکی و مایه‌ای(مودی) این آلبوم را دسته بندی کنیم سبک هیپ‌هاپ نقش مهمی در شالوده آلبوم دارد.

هم‌پوشانی‌های هیپ هاپ و «آر اَند بی» این امکان را به آنها داده تا با آهنگسازی اینگونه‌ای ترکیبی از هر دو سبک را با لحن و شیوه خودشان ارائه کنند.

اما این گروه دو نفره به عنوان جوانانی نوجو درموسیقی مستقل ایران نتواسته‌اند به آن اندازه که ملزومات این آلبوم ایجاب می‌کند، آن را ساختارمند کنند. آن سه قطعه‌ی کوتاه زیر ۴۰ ثانیه (که متاسفانه در نسخه بیپ‌تونز حذف شده‌اند) مقدمه‌های خوبی بر قطعات و به بیان دقیق‌تر بخش‌های بعد از خود هستند اما آشفتگی تماتیک باعث ابتر ماندن این تلاش‌ها شده است. این آلبوم می‌تواند درآمدی بر اتفاق‌هایی بهتر در آینده این زوج هنری باشد.

نیما رمضان امیر بهاری هشتگ تهران نشر جوان محمدرضا اصغری گروه #تهران هیپ هاپ رپ مازیار خواجیان مازیار آل داوود راک الکترونیک

برای خرید و دانلود آلبوم هشتگ تهران به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.9 ( 7 رای)
01 دی 1397
بالا