نشان ملی ثبت(رسانه‌های دیجیتال)

تگ: امین شریفی


Shifing Colors on the Slant 1

بداهه‌گونگی

نویسنده: آروین صداقت‌کیش

بداهه بودن چیست؟ چگونه برخی آثار را با این که می‌دانیم از پیش ساخته ‌شده‌اند دارای خصلتی بداهه‌وار می‌خوانیم؟ آیا منظورمان این است که آهنگساز بی آن که بخواهد در حقیقت قطعه‌ای بسازد در جریان یک بداهه چیزی سر هم کرده و سپس آن را قطعه‌ای پیش‌ساخته وانمود کرده است (حتا نوعی سهل‌انگاری یا غش در کار هنری)؟ آیا منظور دست‌کم گاهی این است که اثرِ دقتِ خودآگاهانه در ساختمان قطعه پیدا نیست؟ گاهی منظور همین نوع داوری کیفی است اما بیشتر اوقات نه.

«رنگ‌ها در سرازیری» امین شریفی از آن آثاری است که حتا اگر خود آهنگساز بر پیشانی‌اش مهر «فرم‌های بداهه‌گونه» نزده بود با چنین خصلتی شنیده می‌شد. نه به آن خاطر که بعضی‌ جاها خود آهنگساز اقتدارش را –به هر ترفندی- به نوازنده واگذار کرده. زیرا اگر چنین بود ما امروز باید بخش بزرگی از آثار دوران باروک را به این اعتبار که در سنت نوازندگی دورانشان بخش‌هایی از اجرا به عهده‌ی بداهه‌های نوازنده گذاشته می‌شده، بداهه یا دست‌کم «بداهه‌گونه» بخوانیم. اما آشکارا چنین نمی‌کنیم. پس پرسش همچنان باقی می‌ماند؛ چه چیزی «خصلت بداهه‌گونه»ی آنها را می‌سازد؟

این قطعات (فارغ از این که بخواهیم به تقدم و تاخر بداهه‌نواختن در فرآیند آفرینش‌شان اهمیتی بیش از اندازه بدهیم) رفتار بداهه را تقلید می‌کنند. اولین نشانه این که متن آنها چنان شکل یافته که فنون آهنگسازی –که ما اغلب عنصر پیش‌ساختگی را از آن استنباط می‌کنیم- زیاد در چشم نباشد و خودنمایی نکند. و دومین، نوعی عدم پیوستگی که وقت تجربه‌ی بداهه پیش می‌آید؛ غافلگیری حاصل از به پایان رسیدن ناگهانی امکانات ماده‌ی موسیقایی‌ای که داریم با آن کار می‌کنیم (مثلا تمی یا فیگور کوتاهی) و ناگزیری تغییر مسیر. و سوم این که ایده‌های جالب (در اینجا معمولا ملودیک یا رنگی) یکی پس از دیگری می‌شکفند و می‌گذرند پیش از آن که به حد نهایت امکاناتشان گسترش پیدا کرده باشند. مثل ابرهایی که هر لحظه شکلی دل‌انگیز به خود می‌گیرند. می‌گذرند. نمی‌مانند. جایگاهی در متن زمینه نمی‌یابند.

پرسش مهم‌تر که با کار شریفی به صحنه می‌آید اما ورای دانستن چندوچون بداهه‌گونگی این دست آثار کمین کرده؛ آیا بداهه بودن یا نبودن به خودی خود فضیلتی است؟

کلاسیکال تکنوازی پیانو ارغنون آروین صداقت کیش امین شریفی رنگ ها در سرازیری

برای خرید و دانلود آلبوم رنگ‌ها در سرازیری به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.9 ( 7 رای)
07 اسفند 1397
Portreye Ahangsaz Dar Javani 1

گفتگو با دیگران

نویسنده: آروین صداقت‌کیش

«پرتره‌ی آهنگساز در جوانی» گذشته از هر چیز، حتا گذشته از مرور تاریخچه‌ی زندگی هنرمند، خبر از برآمدن یک آهنگساز می‌دهد و می‌گوید اگر سرگذشت آهنگسازش به همین منوال پیش برود که از 1392 تا 1395 رفته (تاریخ قطعه‌های آلبوم)، در آینده از «امین شریفی» آوازه‌ای بلند خواهیم شنید.

به ترتیبی متفاوت از چیدمان آلبوم، مثلاً از قطعه‌ی «مونولوگ برای تنهایی آهنگساز» اگر آغاز کنیم، گفتگوی بازیگوشانه‌ی آهنگساز با استراوینسکی بزرگ و تم مشهور ابتدای «پرستش بهار» را می‌شنویم. و نیز درمی‌یابیم به نحوی موفق یکی از نشانه‌های سبکی استراوینسکی (تکرار بسیارِ تم بدون آن‌که شنونده را دل‌زده کند) را نیز دستمایه‌ی گفتگویش کرده است. استاد افسانه‌ای سده‌ی بیستم از طریق دگرگونی رنگ‌آمیزی و گاهی بافت یکنواختی را از کارش دور می‌کرد، و آهنگساز جوان اوایل سده‌ی بیست و یکم، از طریق دگردیسی سیمای تم در یک واریاسیون مداوم به یاری واژگان گسترش‌یافته‌ی تکنیکی فلوت.

«کوارتت پارسی»، «کوینتت شماره‌ی 2» و کمی بافاصله «چرا چونین باید؟» دل‌مشغولی آهنگساز به برداشت‌هایی از موسیقی ایرانی را بازگو می‌کند و باز فن گسترش او را فاش می‌سازد، مخصوصاً اگر در پرتو مونولوگ بشنویمشان. در همه‌ی این قطعات توانایی کار با محتوای تماتیک محدود (نقش‌مایه‌های موسیقی ایرانی) و گستراندن آن در زمانی به‌راستی طولانی از طریق تغییر تدریجی مداوم، پیاپی برش زدن-متوقف شدن-باز حرکت دادن جریان موسیقی، نگاه روشن به ریتم و بافت خلوت و شفاف به چشم می‌خورد. و باز از این ویژگی‌ها بارزتر ظرافت در گفتگو با آثار و روش آهنگسازی یک آهنگساز دیگر است که خودنمایی می‌کند به‌ویژه اگر به یاد آوریم  تم بارز «چرا چونین باید؟» را در آغاز «سمفونی مونودی» مهدی حسینی و ارتباط‌های دیگر قطعه را با «کنسرتو برای کوارتت زهی و ارکستر مجلسی» از همان آهنگساز.

همین نشانه‌ها امین شریفی را آهنگسازی توانا در وام‌گیری از/گفتگو با دیگران معرفی می‌کند. او نیروی آن را دارد که زبان دیگران را بیاموزد و بدون آنکه به دام تقلید بیفتد عناصری از بیانشان را با زبان خاص خودش بیامیزد و درنهایت همچنان خودش بماند. تکرار این ویژگی‌ها یعنی آهنگساز بیان متمایز خود را (گرچه هنوز در حال تکوین) یافته است؛ گامی محکم برای ابتدای راه.

برای خرید و دانلود آلبوم پرتره‌ی آهنگساز در جوانی به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 3.4 ( 7 رای)
06 تیر 1397
بالا