نشان ملی ثبت(رسانه‌های دیجیتال)

نقد‌های امیر بهاری


Niyayesh 1

گرفتار تکرار

نویسنده: امیر بهاری

«نیایش» به آهنگسازی و اجرای بردیا صدرنوری آلبوم تک نوازی پیانویی است که با رویکرد نیایش و مناجات ساخته و پرداخته شده است. پیانو  لهجه‌ی ایرانی دارد و برخی جاها گذرِ نه چندان کوتاهی به موسیقی ایرانی دارد اما نه جمله‌ی بداهه پردازانه‌ی به خصوصی در آن نواخته می‌شود و نه ظاهراً بنا بوده است که با آهنگسازی منسجمی مواجه شویم. در واقع کامل‎ترین تعریف درباره‌ی آلبوم این است که یک ناشر یا سرمایه‌گذار (مدیر نشر) خودش نواخته و خودش منتشر کرده است.

آلبوم با متن لایتچسبکی به معبودی فرازمینی منگنه شده اما موسیقی نای برخاستن از زمین و به سوی معبود رفتن را ندارد، همین حوالی می‌چرخد و به دور از افق‌های دور جمله‌های متقارن دم دستی بسیار آشنا را پشت هم می‌کند. و اگر کسی تحت تأثیر ادعای متن قرار بگیرد و بخواهد خام به آرامش رسیدن با آن شود، زیاده گویی قطعه‌ها اوقات حس و حال عرفانی‌اش را خراب می‌کند؛ گاهی تریوله‌ها آن‌قدر زیاد می‌شوند که بخش عمده‌ی یک قطعه را اشغال می‌کنند. آلبوم مثل خیابانی طولانی است با آسفالتی فرسوده که پر است از دست‌انداز و چاله؛ مدام تریوله پشت تریوله.

آلبوم هفت قطعه دارد و از این ۷ قطعه، ۵ قطعه‌ مقدمه گون و فضاسازند. به یکباره قطعه‌ی ۶ ریتمیک می‌شود .حضور چنین فضایی در یک ششم پایانی آلبوم دلیل روشنی ندارد و تناسب کلی آلبوم را بر هم زده است.

«نیایش» آلبومی شخصی و از سر بی دغدغه‌گی است، یک زورآزمایی شکست‌خورده که ناشر با هدف موسیقایی آن را منتشر نکرده است. آلبومی که یکنواخت صدا می‌دهد  و واجد نکته‌ای برای شنونده نیست؛ یک پیانوی پاپ که در کنار آثار با کلام جریان موسیقی پاپ تهرانجلسی توجیه پیدا می‌کرد.

برای خرید و دانلود آلبوم نیایش به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 0 ( 0 رای)
18 تیر 1398
Namak II 1

وقتی ترانه‌های محلی کت‌شلوار پوشیدند

نویسنده: امیر بهاری

«نمک ۲» مانند آلبوم قبلی‌ گروه آدمک، «نمک» کاری است در بازتولید موسیقی اقوام ایران برای کودکان، نیتی که به بار نمی‌نشیند. ساده‌ دیدن موسیقی آذری، گیلکی، بلوچی و ... در یک مجموعه‌ی ۱۰ قطعه‌ای تقلیل دادن فرهنگ‌های موسیقایی گسترده و پیچیده‌ای است به قطعات دو، سه دقیقه‌ای. درحالی که این ترانه‌ها منشأ کودکانه ندارند، و در این روایت هم محتوای عاشقانه یا جدی آنها سرجای خود باقی مانده است. 

اگر بنا بود  این ترانه‌ها تاثیری بر کودکان بگذارند و جایگزینی برای موسیقی‌ای باشند که از فرهنگ‌های مختلف به کودکان‌مان هجوم آورده‌اند بهتر بود «نمک ۲» این دو ویژگی را داشته باشد؛ یکی سرخوشی، و دیگری اجرای موزیکال (گروهی، هم‌زمان و غیر مترونومیک). «اُستیناتو»  در این موسیقی کارکردی معکوس پیدا کرده است؛ جای آنکه  تکرارها باعث شوند تا ملودی در ذهن باقی بماند بیشتر باعث انسجامی خشک و بی‌روح شده است. اگرموسیقی نواحی ایران را به انسانی تعبیر کنیم که لباسی رنگارنگ تن کرده و حرکات و شیطنت‌هایش قابل پیش بینی نیست؛ در «نمک ۲»  و حتی «نمکِ» اول به معلمی جدی، عصا قورت داده با کت شلواری یک رنگ  که کمی هم افسرده است، شباهت پیدا کرده است. به نظر می‌آید دوستان «آدمک» حداقل در این پروژه یک نکته‌ی مهم درباره‌ی متد اُرف شول-ورک را نادیده گرفته‌اند: اینکه ریتم، فواصل و در نهایت بستر موسیقی بومی کشورهای اروپایی همانی است که از زمان کنستانتین تا امروز یعنی بیش از ۱۶ قرن بستر موسیقی کلاسیک اروپا بوده است. در صورتی که چنین نسبتی میان موسیقی نواحی مختلف ایران، موسیقی دستگاهی و موسیقی اروپایی صادق نیست.

در «نمک ۲»  کودک، روایت دختری را که از چشمان خمارش اشک می‌بارد و پسری که با شیرین زبانی از راه به در شده را به زبان آذری می‌شنود، به گیلکی می‌شنود که کسی دلباخته «رعنا»ست ولی رعنا با «کرد آقا جان» نامزد کرده، از آن طرف هم گروهی خواننده دارند با تذکر اینکه وقت کار است گیاهی را از خاک بیرون می‌کشند و ... درست که این ترانه‌ها جایگاه قابل‌توجهی در موسیقی اقوام دارند ولی آیا با این پی‌رنگ‌ها مناسب کودکان هم هستند؟

برای خرید و دانلود آلبوم نمک ۲ به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 0 ( 0 رای)
10 تیر 1398
bad boro2

بند بازیِ دو نفره

نویسنده: امیر بهاری

«بعد برو» دوئت ماکان اشگواری و امیر صارمی را می‌توان به نوعی جلد دوم آلبوم «دور» تلقی کرد. یک دوئت «گیتار و آواز»ِ رمانتیک که خارج از جریان اصلی موسیقی با کلام ایران قرار می‌گیرد. موسیقی به نسبت قابل قبولی که البته بیم  سقوط در ورطه‌ی تکرار هم در آن مطرح است.

دوئت ماکان اشگواری و امیر صارمی از خلوت بودن فضا نمی‌هراسد و از اینکه درک نشود هم واهمه‌ای ندارد اما این جسارت به همان اندازه که خوب است باعث می‌شود روی مرز باریکی بین سانتیمانتالیسم کلیشه‌ای و رمانس جدیِ شخصی حرکت کند و گاهی به آن سو بلغزد.

شکل خاص ترانه‌سرایی و ساختن ترانه بر اساس اشعار کلاسیک ایرانی در این آلبوم از ویژگی‌های مهم آن محسوب می‌شود. در برخی کارها غزلی از حافظ یا ابیاتی از باباطاهر و ... دستمایه بوده اما تنها عباراتی از آن استخراج شده است تا به زندگی و روحیات امروز ما نزدیک باشد. در ترانه‌های دیگر هم اشگواری سعی کرده تا با استفاده از عباراتی  که از کلمات و ترکیب‌هایی روزمره منتج شده‌اند، فضایی صمیمی در آلبوم خلق کند.  گاهی مواقع این تلقی به وجود می‌آید که در مورد برخی ترانه‌ها عمداً آهنگسازی خاصی صورت نگرفته است تا کلام به بیان گفتار عادی روزمره نزدیک بماند. اما حتا اگر چنین قصدی در میان بوده، آلبوم از آسیب آن دور نمانده است در واقع شاید وقتی کلام در فرم به چنین سمتی حرکت می‌کند، نیاز است که موسیقی تمام و کمال باشد.

«دور»، آلبوم اول این دوئت، از حضور هنرمندان شاخص بسیاری (کریستف رضاعی، بردیا کیارس و ...) بهره برده بود و  بستر موسیقایی آن پیچیده‌تر (نه لزوما بهتر) ولی در عین حال در قیاس با آلبوم دوم منسجم‌تر بود. «بعد برو» یکدست است، حاشیه روی ندارد، جسارت بیشتری دارد و  تمیز اجرا شده و برخلاف «دور» خیلی شخصی و مستقل تولید و منتشر شده است اما با این همه دوئتِ ماکان اشگواری و امیر صارمی در معرض تکرار ایده‌هاست و شاید راهی که در پیش گرفته‌ به جلد سومی از «دور» بیانجامد که ضریب خطای بالایی از تکرار دارد.

برای خرید و دانلود آلبوم بعد برو به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 0 ( 0 رای)
02 تیر 1398
photo 2019 06 14 14 35 31

یک بام و دو آسمان

نویسنده: امیر بهاری

«هبوط» آلبوم بی‌کلام در سبک الکترونیک-راک است که تلاش می‌کند به مدد نام‌گذاری قطعات ، چینش و نوع آهنگسازی، پی‌رنگی موسیقایی از روایتی اساطیری را پیش روی مخاطب بگذارد اما این روایت یک‌دست پیش نمی‌رود.
آلبوم با «هبوط» آغاز می‌شود و با «شب» به پایان می‌رسد. اگر آغاز آلبوم با قطعه‌ی هبوط ، شروعی جذاب محسوب شود پایان آن با «شب» سرانجام نه‌چندان خوش این هبوط را یادآوری می‌کند اما مسیری که طی می‌شود، مسیر یکدستی نیست. آلبوم گاهی اوقات به فضاهای کلاسیک آلبوم‌های بدون کلام راک نزدیک می‌شود مثل قطعه‌ی «رنگی» و گاهی اوقات آنقدر از این فضا دور است که هنگام گوش کردن امکان دارد تصور کنید که شنیدن آلبوم دیگری را آغاز کردید.

«هبوط» در واقع پروژه‌ی شخصی کاوه سجادی است که آهنگساز و تنظیم کننده آلبوم است، گیتارآکوستیک، گیتار الکتریک، گیتاربیس و سینتی را نواخته و همچنین کارهای درام پروگرامینگ (طراحی خط ساز درامز برای استفاده از سمپل‌) را انجام داده است.

علیرضا اشرف‌پور(نوازنده دیگر گیتار الکتریک) امضای خود را آورده و برخی‌ قسمت‌ها ادبیات خاصی به آلبوم داده است. در قطعه‌ی «تهوع» اشرف‌پور با شیوه‌ی خاص خودش تلاش کرده با گیتار الکتریک به فواصل موسیقی ایرانی نزدیک شود و با لحن خاص‌اش ادبیات جذابی را شکل دهد اما ظاهراً آهنگساز نمی‌دانسته با چنین خطی از گیتار چه کند و آن را رها می‌کند.

حضور اشرف پور و سعید پیلتن (نوازنده‌ی درامز در سه قطعه از آلبوم) به رغم پتانسیل قابل توجه‌شان بیش از اینکه به ارتقا زیبایی در آلبوم یاری کند منجر به تغییر ادبیات آلبوم در برخی قطعات شده است. دوقطعه‌ی «رنگی» و «تهوع» که پشت هم در آلبوم جای گرفته‌اند، ادبیات متفاوتی دارند و نمونه‌ای از تغییر لحن آلبوم هستند و این به یکپارچه بودن آلبوم آسیب زده است. از سوی دیگر براساس نمونه‌های همین ژانر آلبوم چندان دقیق پالایش صوتی نشده است.

با این همه «هبوط» واجد سلیقه‌ای زیبایی‌شناسانه است که کمتر در این جنس موسیقی در ایران قابل مشاهده است. کمی دقت و کمی گزیده‌تر گفتن می‌توانست به تولید آلبوم منسجم‌تری منجر شود.

برای خرید و دانلود آلبوم هبوط به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.9 ( 6 رای)
21 خرداد 1398
Toloue Khorshid 1

آبشخور راک ایرانی

نویسنده: امیر بهاری

بدون در نظر گرفتن دو نکته‌ی مهم نمی‌توان به آلبوم «طلوع خورشید» پرداخت: اول این‌که «فرهاد مجذوب» بعد از حدود نیم‌ قرن فعالیت در موسیقی ایران بالاخره به شکل مستقل مجموعه‌ای از قطعاتش را  منتشر کرده است. مجذوب از معدود مدرسین ساز گیتار الکتریک در دهه‌ی عُسرتِ شصت بوده است. نکته‌ی دیگر این‌که او و هم‌نسلان‌اش در محبوبیت چند گروه و چهره‌ی راک و بلوز در ایران تأثیر داشته‌اند: اِلوی، کمل، سانتانا، گری مور، پینک فلوید و...، و در «طلوع خورشید» به این گروه‌ها ادای دین شده است.

«طلوع خورشید» به نوعی نشان می‌دهد موسیقی راک ایران بر مبنای چه نوع سلیقه‌ای شکل گرفته است، هرچند که امروز لحن‌ها و رویکردهای دیگری هم در موسیقی راک ایران شنیده می‌شود، اما هنوز هم بسیاری تلاش می‌کنند به آن سُنوریته‌ی خاص دهه‌ی هفتاد میلادی برسند. این‌که آیا این تلاشی واپس‌گرایانه است یا نه، باشد برای مجالی دیگر؛ اما مجذوب در این آلبوم چشم‌اندازی پیش روی ما می‌گذارد که نشان می‌دهد سلیقه‌ی امثال او در تعریفِ رویکرد خاصی در نوازندگی گیتار الکتریک در ایران تا چه حد تاثیرگذار بوده است.

«طلوع خورشید» دقیق و شُسته‌رُفته اجرا شده است، همان چیزی که از یک معلم با تجربه انتظار می‌رود. آهنگ‌سازی موفق در سبک راک و در شیوه‌ی موسیقی بدون کلام گیتاریست‌های مستقل که گیتار الکتریک را راوی اصلی یا میان‌دار قطعه می‌کنند و فراز و فرود ملودی بر این مبنا تعریف می‌شود. «فرهاد مجذوب» به دو چیز بیش از دیگر مسائل توجه کرده است: اول حس و حال نوازندگی‌ها و دوم ساختار قطعات، و اتفاقاً برگ برنده‌ی آلبوم هم همین دو مسئله هستند. کاری که هنرمندان محبوب‌اش هم انجام می‌دادند.

شاید آلبوم برای برخی این شبهه را ایجاد کند که «قدیمی صدا می‌دهد»، اما به واسطه‌ی آهنگ‌سازی با رویکرد شخصی و منحصر به دیدگاه پدیدآورنده، تا حد زیادی از این شبهه مصون می‌ماند. در واقع آهنگ‌ساز با تبحر سعی کرده است در ملودی‌پردازیْ اصیل و شخصی پیش برود و در عین حال، صادقانه در آن جنس و سَبْکی که دوست دارد، اثری خلق کند.

راک امیر بهاری طلوع خورشید فرهاد مجذوب

برای خرید و دانلود آلبوم طلوع خورشید به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 2.4 ( 7 رای)
11 خرداد 1398
Soute Sokout 1

شلاق ابتذال بر تن موسیقی هوی ‌متال

نویسنده: امیر بهاری

در  «سوت سکوت» اصول اولیه ژانر رعایت شده است؛ ساخت ریف‌ها، تنظیم‌ها، ترانه‌ها، خوانندگی و حتی پالایش صوتی همه با نظر به استاندارهای سبک «هوی ‌متال» انجام شده‌اند  اما آلبوم مشخصا از ضعف نظرگاه مولفش  لطمه می‌خورد که بارزترین نشانه آن ضعیف و سطحی بودن ترانه‌هاست. ترانه‌ها  آنقدر شعاری، شلخته و حتی گاهی بی‌معنی هستند که دلیلی برای شنیدن آلبوم باقی نمی‌ماند.

«عکست کف اتاق افتاده چه آشفته‌م/با چشمام حرفام رو نگفته‌م/شلاق خورده‌م از خودم این روزای سخت/تو پشت شیشه نیستی حالا که برگشته‌م...» این نمونه‌ای از ترانه‌های آلبوم است؛ ترانه‌ی «پنجره».

آلبوم یکنواخت صدا می‌دهد یکنواخت به این معنا که تقریبا تمام قطعات یک کار را انجام می‌دهند و اغلب از یک الگوی ساختاری پیروی می‌کنند. خط اصلی ملودی‌های آواز (وکال) بیشتر شبیه دکلمه اجرا شده‌اند و برای ترانه‌ها، که بیشتر بیانیه‌های سطحی اجتماعی-سیاسی هستند، آهنگسازی خاصی صورت نگرفته است. بسیاری از کارهای محبوب موسیقی متال با ترجیع‌بندهای‌شان به یاد مانده‌اند. حتی اگر ریف‌های آنها به یاد مخاطب نمانده باشد، ترجیع‌بند و در بسیاری موارد متن ترانه در ذهن مخاطب باقی مانده است. در این ماندگاری هماهنگی ملودیِ آواز و ترانه نقش کلیدی دارند و این مسئله بخش مهمی از زیبایی‌شناسی ژانرهای مربوط به موسیقی پاپیولار است. به بیان دیگر موضوع همان تلفیق شعر و موسیقی است که در موسیقی خودمان هم هرجا هنرمندانه اتفاق افتاده، آثار با ارزشی خلق شده‌اند. در «سوت سکوت»  اغلب موارد خواننده با تکیه بر خوانندگی و تحریرهایش شعر را به موسیقی وصله پینه می‌کند و در عمل موسیقی تنها پس‌زمینه‌ای برای خوانش اشعار است.

موسیقی و حال و هوای آلبوم وام‌دار ژانر هستند اما پرداخت چندان هنرمندانه‌ای صورت نگرفته است. خط ملودی آواز و متن ترانه‌ در این قبیل آثار برسازنده ساختار کلی هستند و  اهمیت بیشتری دارند تا ریف‌ها، تک‌نوازی‌ها و... به نظر می‌آید در تولید این آلبوم جزئیات اهمیتی فراتر از ساختار کلی داشته‌اند.

برای خرید و دانلود آلبوم سوت سکوت به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 1.3 ( 6 رای)
03 خرداد 1398
hamze sia2

روایت هزار ساله و پی‌رنگ پُست مدرن

نویسنده: امیر بهاری

ارائه‌ی هنرمندانه و جسورانه‌ی یک روایت کهن، از عالی‌ترین شمایل حفظ سنت‌هاست که در عین بدعت، ریشه‌های اصیل و کهنی دارد. این شکل ارائه آنقدر وام‌دار سنت است که عمیقا سندیت دارد و در عین حال از منظر زیبایی‌شناسی هم صاحب نظرگاهی امروزین است. «حمزه سیا» اثر حمزه مقدم چنین روایتی از موسیقی جنوب و به‌خصوص بوشهر است.

اگر حتی فقط روایت‌های معاصر (شنبه‌زاده، حبیب مفتاح، محسن شریفیان و ...) فرهنگ و موسیقی بوشهر را شنیده باشید، سویه‌های اصیلِ روایت‌ها به قدری برجسته و واضح بودند که فضاهای کهن و اصیل این موسیقی را به شما معرفی کرده باشند. «حمزه سیا» در قالب آن فضاهای اصیل جای می‌گیرد اما از بیرون ماحصل دهه‌ی دوم قرن بیست و یکم و است با ملزومات زیبایی شناسانه‌ی این دوران و از درون چنان به سنت‌ها تنیده است که  شما را به تاریخ بسیار دوری می‌برد. این تناقضِ زیرکانه به واسطه‌ی یک راوی آگاه به آن فرهنگ، آن موسیقی و آن سنت، در لایه‌های زیرین پنهان شده، ساختار آلبوم را هدایت می‌کند و مخاطب امروز را به این اثر گره می‌زند. مخاطبِ سخت گیری که حداقل توقع‌اش از اثر هنری، فرم و ساختاری منسجم است. آلبوم شروع، میان، اوج و پایان دارد. تقریبا به همان شکلی که آلبوم‌های موضوعی (کانسپت آلبوم، آلبوم‌های روایتگر مثل «نیمه‌ی پنهان ماه»ِ پینک فلوید) دارند و این طراحی به گونه‌ای است که در آن، لحن و فرهنگ این موسیقی از دست نمی‌رود.

اما چیزی که به این آلبوم کمی آسیب زده است نوع پالایش صوتی (میکس و مسترینگ) آن است. به دلیل سخت و ناشناخته بودن این جنس موسیقی میکس آن هم به نوعی کار تجربی بوده ولی می‌شد این تجربه را همسوتر با آن جنس موسیقی به انجام رساند.

آنچه ما از موسیقی اقوام مختلف ایرانی دیدیم اغلب یا روایات اصیل بریده بریده‌ای بودند که توسط محققان ثبت و ضبط شدند و یا تجربه‌های امروزی که با الهام و با استفاده از آن موسیقی‌ها و سازها در بستری تغییر یافته انجام شده است. «حمزه سیا» یک آلبوم با نظرگاه زیباشناسانه امروزین به روایت یک راوی اصیل است در حالی که بستر(کانتکست) موسیقی تغییر نکرده  و این دستاورد مهمی برای موسیقی امروز ماست.

برای خرید و دانلود آلبوم حمزه سیا به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

آراء منتقدان: 3 ( 9 رای)
09 اردیبهشت 1398
بالا