نشان ملی ثبت(رسانه‌های دیجیتال)

تگ: جز


Gole Goldoon 1

تغزل و جنون از دست رفته

نویسنده: امیر بهاری

آلبوم «گل گلدون» یکی از اولین تلاش‌های موسیقی‌دانان ایرانی برای ترکیب موسیقی ایرانی و موسیقی جَز است. این آلبوم پس از 17 سال تجدید چاپ شده و این فاصله زمانی برخورد ما با این اثر را کمی متفاوت می‌کند. تلاش برای نواختن قطعاتی با حال و هوای موسیقی ایرانی در فضای موسیقی جَز در آن مقطع زمانی (سال 1379 و 1380) شایان توجه است حتی اگر ماحصل چندان درخشانی نداشته باشد اما ترکیب دو جنس از موسیقی که وابستگی زیادی به خلاقیت‌های فردی نوازنده و احساسات لحظه‌ای او دارند با اتکا بر علم دانشگاهیِ [هارمونی جز] تلاشی در تعارض است و حداقل اینجا توفیق چندانی کسب نکرده است.

بیل اوانس نابغه سفید پوست که از موسیقی کلاسیک به جَز روی آورده بود و در تببین هارمونی جَز نقش بسیار مهمی داشت، زمانی جز را درک کرد که توانست مثل همتایان سیاه‌پوست‌اش آن زندگی عجیب را تجربه کند. حتی اعتیاد شدید او دلیل مرگش شد. جَز هنگامی که روی نمودار می‌آید معمولا چیز دیگری می‌شود شاید هم چیز خوبی باشد اما آن جَز آرمانی نخواهد بود. (مثل موسیقی متن فیلم لالالند که با ژشت جَز عملا در نقطه‌ی مقابل جَز قرار می‌گیرد).

«گل گلدون» یک تفسیر آکادمیک دانشجویی از هارمونی موسیقی جز است. نوازنده چنان در بند صحیح نواختن قطعات است که یک هارمونی مکانیکی شکل می‌گیرد. این موسیقی در بهترین حالت تنها برای مخاطب ناآشنا به جز یک موسیقی گوش‌نواز و آرامش‌بخش است.

این طرف ماجرا هم موسیقی ایرانی است که از آن فقط یک خط ملودی باقی مانده است که با تزئینات آشنا با جز تاثیر خود را از دست داده است.
موسیقی جز پر است از مدولاسیون‌های ناگهانی و سکوت‌های پی در پی که درست نقطه‌ی مقابل موسیقی ایرانی است که همچون غزل، آهسته و پیوسته پیش می‌رود. بعید است بتوان با حذف تغزل از موسیقی ایرانی و نادیده گرفتن آزادی و غیرقابل پیش بینی بودن موسیقیِ جَز، هنگام ترکیب این دو، به ماحصل جذابی رسید.

به هر روی این نکته را هم نمی‌توان نادیده گرفت که پیش از شکل‌گیری گروه‌هایی مثل نایما، آبرنگ، آنسامبل پیتر سلیمانی‌پور و... این آلبوم به شکل رسمی منتشر شده است و به عنوان حرکتی پیشرو هرچند محافظه‎‌کارانه قابل تأمل است.

پژمان کیوان امیر بهاری جز موسیقی ایرانی ارغنون گل گلدون پیانو جز

برای خرید و دانلود آلبوم گل گلدون: پیانو جَز به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

امتیاز: 2.6
09 تیر 1397
Rahgozar 00

رمزگشایی از هزارتوی شرقی

نویسنده: امیر بهاری

اجراهای هنرمندان ایرانی با تریو رامبرانت از منظر رسیدن به یک زبان مشترک دو سوی متفاوت دارد. اعضای تریو خیلی خوب به سمت موسیقی شرقی (هم‌چنین موسیقی ایرانی) حرکت می‌کنند تا به شیوه‌ی بیانی مورد نظر این همکاری دست پیدا کنند در نقطه مقابل اما هنرمندان وطنی به کار خویش مشغول‌اند و شاهدی بر این مدعا هستند که هنر نزد ایرانیان است و بس! آلبوم «رهگذر» اثر تونی اورواتر که نوازنده‌ی کنترباس تریو رامبرانت است هم شاهدی بر دقت نظر این نوازندگان در تلاش برای فهم موسیقی و هارمونی‌های شرقی است.

«رهگذر» که حاوی ۳۰ قطعه و ۷۴ دقیقه است، در مسیر پر فراز و فرودی در شرق قدم بر می‌دارد. از بالکان وارد می‌شود و به خاور میانه می‌رسد. نه تلاش می‌کند خیلی عمیق وارد جزئیات تکنیکی شود و نه مانند یک توریست چشم‌اندازی مبهم را ترسیم می‌کند. رهگذر بیشتر در تلاش است تا ماهیت هارمونیک موسیقی این مناطق را بیازماید.
از سوی دیگر همین تنوع باعث می‌شود آلبوم انسجام لازم برای مجموعه‌ای مدوّن را نداشته باشد. در برخی قطعات ویلن ملودی اصلی را می‌نوازد. برخی قطعات برای عود و برخی برای کلارینت و کنترباس ساخته شده‌اند. آلبوم با والسی بالکانی آغاز می‌شود؛ به هارمونی‌های عربی ورود می‌کند و گذاری هم بر موسیقی اورشلیم دارد.

با توجه به اینکه این اثر موسیقی متنِ یک سریال مستند هلندی است شاید ایرادهای فوق قابل اغماض به نظر برسند زیرا امکان دارد هنگامی که موسیقی با تصاویر همراه می‌شود با اثری منسجم و سالم روبه‌رو باشیم اما به عنوان یک اثر مستقل شنیداری این تنوع علی‌رغم گوش‌نواز بودنش به انسجام آلبوم لطمه زده است.

به سادگی می‌توان در این آلبوم شنید که شاخه‌ای از هنرمندان نسل نو موسیقی اروپا در حال تغذیه از موسیقی هزار رنگ شرق هستند. به خاطر بیاورید اجرای کیهان کلهر با تریو رامبرانت را که همین دو ماه پیش برگزار شد. نواختن آن ریتم یازده ضربی مشهور کردی در انتهای اجرا نشان از تلاش‌های این تریو برای برخوردی خردمندانه با موسیقی شرق بود. چیزی که در «رهگذر» هم نمود دارد. ظاهراً آن‌ها رفتار متفاوتی با افراط و تفریطِ ما در پیش گرفته‌اند.

برای خرید و دانلود آلبوم رهگذر به وب‌سایت بیپ‌تونز مراجعه کنید.

امتیاز: 3.3
10 آبان 1396
بالا